Kısa cevap: Mirasın reddi, mirasçının mirasbırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine yapacağı kayıtsız ve şartsız beyanla gerçekleşir. Ret ile birlikte mirasçı, terekenin hem malvarlığından hem de borçlarından çıkar.
Mirasın reddi nedir?
Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle birlikte mirası bir bütün olarak kendiliğinden kazanır. Bu bütünün içinde taşınmazlar ve alacaklar kadar borçlar da vardır. Mirasın reddi (reddi miras), mirasçının bu külli halefiyeti kabul etmediğini bildirmesidir (TMK m. 605 ve devamı).
Mirasın reddi süresi ne kadardır?
Ret süresi üç aydır (TMK m. 606). Süre, yasal mirasçılar için kural olarak mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar için ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihte başlar. Önemli sebeplerin varlığında sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni süre tanıyabilir. Süresinde reddedilmeyen miras kabul edilmiş sayılır.
Ret beyanı nereye ve nasıl yapılır?
- Beyan, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır (TMK m. 609).
- Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; “şu taşınmazı kabul ediyorum, borçları reddediyorum” şeklinde kısmi ret mümkün değildir.
- Beyan vekil aracılığıyla da yapılabilir; vekâletnamede mirası reddetme yetkisinin açıkça yer alması gerekir.
- Mahkeme reddi özel kütüğe kaydeder ve talep hâlinde ret belgesi verir.
Hükmen ret: süre kaçsa bile ret mümkün mü?
Mirasbırakanın ölüm tarihinde borçlarını ödemekten aciz olduğu açıkça belli ise veya bu durum resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Buna hükmen ret denir ve üç aylık süreye bağlı değildir. Ancak aczin ispatı gerekir ve mirasçının terekeyi sahiplenmemiş olması aranır.
Ret hakkı hangi hâllerde kaybedilir?
Ret süresi dolmadan terekeye mirasçı sıfatıyla karışan, olağan yönetim niteliğinde olmayan işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez (TMK m. 610). Mirasbırakanın banka hesabından para çekmek veya aracını satmak bu kapsamda değerlendirilebilir.
Mirası reddeden kişinin payı kime geçer?
Reddedilen pay, reddeden kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi diğer hak sahiplerine geçer (TMK m. 611). Bu nedenle reddeden kişinin çocukları mirasçı konumuna gelebilir; borca batık terekelerde altsoyun da ayrıca ret beyanında bulunması gerekebilir. En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse tereke iflas hükümlerine göre tasfiye edilir (TMK m. 612).
Sık sorulan sorular
Hayır. Ancak sürenin hesabı, hükmen ret şartları ve altsoyun durumu gibi konularda hata yapılması geri dönüşü zor sonuçlar doğurabilir.
Ret beyanından kural olarak dönülemez. İrade sakatlığı (hata, hile, korkutma) hâllerinde iptal davası gündeme gelebilir.
Dul ve yetim aylığı miras hakkı değil, sosyal güvenlik hakkıdır; mirasın reddi bu aylıkları kural olarak etkilemez.
İlgili yazılar: Mirasbırakanın borçlarını kim öder? · Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’de miras hakkı · Miras hukuku hizmetlerimiz
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her dosyanın koşulları farklıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
