Kısa cevap: Mirası reddetmeyen mirasçılar, mirasbırakanın borçlarından yalnızca tereke mallarıyla değil kendi kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur ve bu sorumluluk müteselsildir. Sorumluluktan kurtulmanın veya onu sınırlamanın yolu mirasın reddi, resmî defter tutulması veya resmî tasfiyedir.
Borçlar mirasçılara nasıl geçer?
Mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kazanır; alacaklar ve mallarla birlikte borçlar da mirasçılara geçer (TMK m. 599). Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK m. 641). Yani alacaklı, borcun tamamını mirasçılardan herhangi birinden isteyebilir; ödeyen mirasçı diğerlerine payları oranında rücu eder.
Borçtan sorumlu olmamak için hangi yollar var?
- Mirasın reddi: Üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla mirasçı terekeden tamamen çıkar. Ayrıntı için: Mirasın reddi nasıl yapılır?
- Resmî defter tutulması: Mirası reddetme hakkı olan mirasçı, bir ay içinde sulh hukuk mahkemesinden terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir (TMK m. 619). Defter tamamlandıktan sonra mirasçı mirası reddedebilir, resmî tasfiye isteyebilir veya deftere göre kabul edebilir. Deftere göre kabulde mirasçı kural olarak yalnızca deftere yazılı borçlardan sorumlu olur.
- Resmî tasfiye: Mirasçılar terekenin mahkemece tasfiye edilmesini isteyebilir (TMK m. 632). Bu hâlde borçlar tereke mallarından ödenir, mirasçılar tereke borçlarından sorumlu olmaz.
Borç türlerine göre durum
- Kredi ve kredi kartı borçları: Terekenin borcudur. Kredide hayat sigortası varsa borç öncelikle sigortadan karşılanabilir; poliçe mutlaka kontrol edilmelidir.
- Vergi borçları: Mirası reddetmemiş mirasçılar, vergi borçlarından miras payları oranında sorumludur (Vergi Usul Kanunu m. 12).
- Kefalet borçları: Mirasbırakanın kefil olduğu borçlar resmî defterde ayrıca gösterilir; mirasçıların bu borçlardan sorumluluğu özel kurala bağlıdır (TMK m. 631).
- Nafaka ve cezalar: Adli para cezaları kişiseldir ve ölümle ortadan kalkar; işlemiş nafaka borçları ise tereke borcudur.
Tereke borca batıksa ne olur?
Mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (hükmen ret, TMK m. 605/2). Ancak terekeyi sahiplenen, tereke mallarını kullanan veya satan mirasçı bu imkânı kaybedebilir.
Sık sorulan sorular
Mirası reddetmediyseniz ve borç tereke borcuysa, alacaklı kişisel malvarlığınıza da başvurabilir. Bu nedenle üç aylık ret süresi içinde terekenin durumunu öğrenmek önemlidir.
E-Devlet üzerinden bazı sorgular yapılabilir; bankalar, vergi dairesi ve icra dairelerinden mirasçılık belgesiyle bilgi alınabilir. En güvenli yol resmî defter tutulmasını istemektir.
Ödediği miktarın kendi payını aşan kısmını diğer mirasçılardan isteyebilir.
İlgili: Mirasa haciz konur mu? · Miras hukuku hizmetlerimiz
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Her dosyanın koşulları farklıdır; somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
